مقایسه ی پردازنده ی Ryzen 3 1200 و Ryzen 3 1300x
در این مقاله به بررسی مشخصات پردازنده ی Ryzen 3 1200 و بنچمارک های گیمینگ و کاری آن می پردازیم .این پردازنده از سری سوم Ryzen شرکت AMD و از پایین رده های این سری محسوب می شود.در مقایسه با باقی پردازنده های سری ۳ می توان گفت رایزن ۱۲۰۰ یک پله ضعیف تر از Ryzen 3 1300x نشان می دهد، از سویی در برابر پردازنده اینتل با Core i3 7350k عملکردی مشابه داشته ،همچنین از بین پردازنده های Corei5 میتواند با i5 3570k رقابت کند.به خصوص میزان عملکرد رایزن ۱۲۰۰ نسبت به قیمت ۱۰۹ دلاری آن قابل توجه است.
Table of Contents
بررسی ساختار Ryzen 3 1200 و Ryzen 3 1300x
با مطالعه ی مشخصات Ryzen 3 1200 می بینیم این پردازنده ی ۴ هسته ای در طراحی آن از معماری zen بهره گرفته شده است و با فناوری ۱۴ نانومتری تولید می شود.همانطور که در مطالب دیگر سایت عنوان شد معماری zen جایگزینی برای معماری Bulldozer بوده و با فناوری senseMI به کار رفته در آن تعداد دستورالعمل های بیشتری را در هر چرخه اجرا می کند.این فناوری حتی سبب افزایش ۴۰ درصدی در اجرای دستورات شده است. این پردازنده ی ۴ هسته ای حاوی ۴ رشته هست ، فرکانس پایه در آن ۳.۱ گیگا هرتزوفرکانس بوست نیز برابر ۳.۴ گیگا هرتز هست.در آن سو فرکانس پایه در Ryzen 3 1300x برابر ۳.۴ گیگاهرتز و فرکانس بوست نیز ۳.۷ گیگاهرتز است.بالا بودن فرکانس بر عملکرد 1300x در بنچمارک های کاری و گیمینگ اثرگذار بوده و عملکرد بهتری را نسبت به ۱۲۰۰ ارائه می دهد.از طرفی هر دوپردازنده حافظه ی کش سطح ۱ ، سطح۲ و سطح ۳ برابری دارند.هر دو پردازنده از فناوری ۱۴ نانومتری تولید شده اندو هردو از سوکت AM4 پشتیبانی می کنند.همچنین توان مصرفی آنها برابر ۶۵ وات بوده است.یکی از نقاط قوت پردازنده های سری جدید AMD قابلیت اتصال آنها بر روی یک مادربورد است در واقع تمام پردازنده های ۳ Ryzen و پردازنده های میان رده ی ۵ Ryzen و ۷ Ryzen قابلیت اتصال بر روی سوکت AM4 را دارند.چیپست هایی که از سوکت AM4 پشتیبانی می کنند A300،B350، X370 ،A320 ،B350 ، X370 و XBA300 هستند.برای اورکلاک مادر بورد های X300،X370 و B350 مناسب خواهند بود و برای استفاده ی همزمان از چند کارت کارت گرافیک X300و X370 را به شما توصیه می کنیم.
| نام پردازنده | Ryzen 3 1200 | Ryzen 3 1300x |
|---|---|---|
| Socket: | AMD Socket AM4 | AMD Socket AM4 |
| Foundry: | GlobalFoundries | GlobalFoundries |
| لیتوگرافی: | ۱۴ nm | ۱۴ nm |
| Die Size: | ۲۱۳ mm² | ۲۱۳ mm² |
| تعداد هسته: | ۴ | ۴ |
| تعداد رشته: | ۴ | ۴ |
| SMP # CPUs: | ۱ | ۱ |
| Integrated Graphics: | N/A | N/A |
| Market: | Desktop | Desktop |
| Production Status: | Active | Active |
| Release Date: | Jul 27th, 2017 | Jul 27th, 2017 |
| قیمت: | $۱۰۹ | $۱۲۹ |
| Codename: | Zen | Zen |
| معماری: | (Zen (Summit Ridge)) | (Zen (Summit Ridge)) |
| حافظه رم قابل پشتیبانی: | DDR4 | DDR4 |
| ECC Memory: | Yes | Yes |
| درگاه PCIe: | Gen 3, 16 Lanes | Gen 3, 16 Lanes |
| فرکانس پایه: | ۳.۱ GHz | ۳.۴ GHz |
| فرکانس بوست: | up to 3.4 GHz | up to 3.7 GHz |
| Base Clock: | ۱۰۰ MHz | ۱۰۰ MHz |
| Multiplier: | ۳۱.0x | ۳۴.0x |
| Multiplier Unlocked: | Yes | Yes |
| XFR: | ۳.۴۵ GHz | ۳.۹ GHz |
| توان مصرفی: | ۶۵ W | ۶۵ W |
| حافظه کش L1: | ۹۶ KB (per core) | ۹۶ KB (per core) |
| حافظه کش L2: | ۵۱۲ KB (per core) | ۵۱۲ KB (per core) |
| حافظه کش L3: | ۸ MB (shared) | ۸ MB (shared) |
بررسی بنچمارک های کاری Ryzen 3 1200 و Ryzen 3 1300x
در این قسمت بنچمارک های کاری و گیمینگ دو پردازنده را مورد مطالعه قرار می دهیم. در این بخش از داده های Techspot و Relaxed Tech استفاده شده است.با بررسی نتایج بنچمارکهای Relaxed Tech عملکرد دوپردازنده را در مقایسه با باقی رقبا خواهیم دید.سیستم تست ما در این مرحله حاوی مادربوردهای MSI X370 xPower Gaming Titanium ، ASUS Prime B350-Plus ، ASUS X99 Deluxe II و ASUS TUF Z270 Mark 2 و رم Elite 2933MHz DDR4 16GB و Tactical 3000MHz DDR4 16GB به همراه کارت گرافیک NVIDIA GeForce GTX 1070
عملکرد Ryzen 3 1200 و Ryzen 3 1300x در Blender
در بنچمارک Blender می بینیم پردازنده ی Ryzen 3 1200 حدود ۷% کندتر از Ryzen 3 1300x بوده ،از طرفی عملکرد یکسانی در مقایسه با i3 7350k داشته است.این پردازنده حدود ۶۰% سریعتر از G4560 و نسبت به Core i5 7500 و Core i5 7600k به ترتیب ۲۲% و ۴۹% کندتر نشان داده است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Cinebench R15
در تست چند رشته Cinebench پردازنده ی رایزن ۱۲۰۰ حدود ۷% ضعیف تر از رایزن 1300x عمل کرده است.همچنین عملکرد تقریباً برابری نسبت به i3 7350k داشته است.این پردازنده ۱۶% نسبت به i5 7500 و ۲۸% نیز کندتر از i5 7600k عمل کرده است.
در تست تک رشته رایزن ۱۲۰۰ همانند قبل حدود ۷% کندتر از رایزن 1300x و ۲۹% نیز کندتر از i3 7350k بوده است.در این میان تنها ۶% نسبت به G4560 عملکرد بهتری داشته است.
در بنچمارک Cinebench R11.5 و در تست چند هسته رایزن ۱۲۰۰ حدود ۱۲% ضعیف تر از 1300X و ۱۰% نیز عملکرد بهتر نسبت به Core i3 7100 داشته است.در مقایسه با پردازنده های دیگر نسبت به i5 7500 تقریباً ۲۷% و نسبت به i5 7600k jنیز ۳۰% ضعیف تر بوده است.
در تست تک هسته ای رایزن ۱۲۰۰ تنها ۶% بهتر از رایزن ۱۴۰۰ بوده و در برابر 1300X حدود۱۰% کندتر بوده است.نسبت به i5 7500 و i5 7600K به ترتیب ۵% و ۲۰% عملکرد ضعیف تری داشته است.
در بنچمارک Cinebench R15 ، در تست چند هسته ،پردازنده ی رایزن ۱۲۰۰، ۱۳% عملکرد ضعیف تری نسبت به 1300X داشته و ۱۷% نیز سریعتر از I3 7100 بوده است.درمقایسه با i۵ ۷۵۰۰ و i5 7600K به ترتیب ۱۹% و ۲۹% ضعیف تر بوده است.
در تست تک هسته ،رایزن ۱۲۰۰، ۶% ضعیف تر از 1300X بوده است.همچنین نسبت به i۵ ۷۵۰۰ و i5 7600K به ترتیب ۱۵% و ۲۵% عملکرد پایین تری داشته است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Corona 1.3
در بنچمارک Corona رایزن ۱۲۰۰ حدود ۱۰% کندتر از رایزن 1300x و ۳۱% سریعتر از G4560 عمل می کند.همچنین در مقایسه با Core i3 7350k و Core i5 7500 به ترتیب ۱۷% و ۳۰% عملکرد ضعیفتری داشته است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Excel 2016
در تست Excel رایزن ۳ ۱۲۰۰ تنها با G4560 قابل رقابت خواهدبود .این دو پردازنده عملکرد یکسانی نسبت به هم داشته اند.رایزن ۱۲۰۰ ۹% کندتر از رایزن 1300X بوده و نسبت به Core i3 7350k و Core i5 7500 نیز به ترتیب ۲۳% و ۴۸% عملکرد ضعیفتری داشته است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در HandBrake
در بنچمارک HandBrake رایزن ۱۲۰۰ حدود ۳% سریعتر از Corei3 7350k و ۵۱% فریم ریت بیشتر نسبت به G4560 داشته است. از طرفی در مقایسه با رایزن 1300X تقریباً ۷% کندتر بوده ، همچنین ۳۲% ضعیف تر از Ryzen 5 1500X و ۳۵% نیز کندتر از i5 7500 عمل کرده است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در PCMark 10
در تست PcMark و در رندر ،عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ حدود ۲۲% برتر از G4560 بوده و نسبت به 1300X با اختلافی ناچیز حدود ۶% ضعیف تر نشان داده است.این پردازنده نسبت به i3 7350K حدود ۱۱% کندتر و نسبت به i5 7500 نیز ۲۰% کندتر عمل می کند.
اما در ادیت عکس، رایزن ۳ ۱۲۰۰ بر خلاف حالت قبل نسبت به پردازنده ی i3 7350K حدود ۱۳% عملکرد بهتری داشته و در برابر G4560 تقریباً ۲۷% سریعتر بوده است.همچنین در مقایسه با رایزن ۳ 1300X حدود ۵% و نسبت به i5 7500 نیز ۷% ضعیف تر بوده است.
در ادیت ویدیو رایزن ۳ ۱۲۰۰، حدود ۶% ضعیف تر از 1300X و ۷% بهتر از G4560 عمل کرده است.همچنین در مقابل i5 7500 و i3 7350k به ترتیب ۹% و۱۱% ضعیف تر بوده است.
در بنچمارک مرور وب رایزن ۱۲۰۰عملکردی مشابه G4560 داشته و در مقایسه با 1300X حدود ۷% کندتر بوده است. این پردازنده در برابر i3 7350k حدود ۱۵% و نسبت به i5 7500 نیز، ۱۳% ضعیف تر بوده است.
در تست کنفرانس ویدیویی رایزن ۱۲۰۰ ، ۳% عملکرد بهتری نسبت به G4560 داشته و ۵% کندتر از 1300Xو i3 7350k و i3 7500 عمل می کند.
در تست نوشتن، رایزن ۱۲۰۰ حدود ۳% کندتر از G4560 و ۶% نیز ضعیف تر از 1300X نشان می دهد.نسبت به 1600X و 1800X نیز ۱۱% عملکرد پایین تری دارد.در آزمایش صفحات گسترده این نتایج تکرار می شوند رایزن ۱۲۰۰ تنها به 1300X نزدیک بوده و بر خلاف قبل ۷% ضعیف تر از G4560 و ۱۵% نیز ضعیف تر از 1800X عمل می کند.
در بنچمارک PCMark 8 ، رایزن ۱۲۰۰ کملاً امتیازی برابر با 1300x داشته است.همینطور نسبت به i3 7100 و رایزن ۱۴۰۰ نیز چندان اختلافی ندارد.نسبت به i۵ ۷۵۰۰ و i5 7600K حدود ۴% ضعیف تر و در برابر i7 6900k و رایزن ۱۶۰۰ نیز ۲۰% عملکرد پایین تری داشته است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در POV Ray
در تست POV Ray ،رایزن ۱۲۰۰ حدود ۵% سریعتر از i3 7100 و ۷% کندتر از 1300X عمل می کند و نسبت به i۵ ۷۵۰۰ و i5 7600K نیز حدود ۴۰% کند تر است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در 3D Mark
در تست 3D Mark رایزن ۱۲۰۰ عملکردی برابر با رایزن 1300X داشته است.همچنین نسبت به رایزن ۱۴۰۰ و Core i3 7100 نیز اختلافی ندارد.اما حدود ۵% ضعیف تر از Core i5 7500 و Core i5 7600k نشان داده است.در مقایسه با رایزن 1500X و رایزن ۱۶۰۰ نیز حدود ۷% ضعیف تر عمل می کند.
بنچمارک گیمینگ Ryzen 3 1200 و Ryzen 3 1300x
در تست گیمینگ عملکرد دو پردازنده را در ۹ بازی نسبت به پردازنده های Core i5 7350k ،Core i5 7600k ،Core i5 7600k و پردازنده های رایزن هم رده و بالاتر مقایسه می کنیم.رزولوشن هدف ما در این تست 1080p و 1440p است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Ashes of the singularity
در اولین بررسی عملکرد دو پردازنده را در بازی Ashes of the singularity بررسی می کنیم. پردازنده ی رایزن ۱۲۰۰ در دسته ی معمولی بازی را با ۵۷ فریم بر ثانیه اجرا می کندو ۶% نرخ فریمی کمتر نسبت به i3 7350k و رایزن 1300x و ۱۶% بیشتر از G4560 داشته است.همچنین ۲۰% نیز نسبت به i5 7500 و ۲۶% نیز نسبت به Ryzen1500x کندتر عمل می کند.
در دسته ی سنگین این بازی ، رایزن ۱۲۰۰ به ۵۱ فریم بر ثانیه و۱۳% سریعتر از G4560 می رسد.همچنین ۷% کندتر از رایزن ۳ 1300X و ۱۰% کندتر از i3 7350k و ۲۵% نیز عملکرد ضعیف تری نسبت به i5 7500 و Ryzen1500x نشان می دهد.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Battlefield 1
در Battle field 1 و در رزولوشن ۱۰۸۰ با تنظیمات Ultra ،عملکرد رایزن ۱۲۰۰ چندان اختلافی با 1300x ندارد. این پردازنده با ۱۰۲ فریم بر ثانیه تنها ۵% کندتر از 1300x بازی را اجرا می کند.همچنین ۲۰% سریعتر از G4560 عمل می کند ونسبت به i3 7350k حدود ۱۲% و نسبت به 1500x تقریباً ۱۶% عملکرد ضعیف تری داشته است.
در ۱% فریم پایین عملکرد مشابه بالا هست.رایزن ۱۲۰۰ با ۸۱ فریم بر ثانیه ۶% کندتر از 1300x و i3 7350k بوده است.این پردازنده نسبت به G4560 حدود ۱۹% فریم ریت بیشتری داشته و در برابر 1500X حدود۲۰% ضعیف تر نشان داده است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Hitman
در بازی Hitman با رزولوشن 1080p و تنظیمات High ، عملکرد پردازنده ی رایزن ۱۲۰۰ با ۷۳ فریم بر ثانیه ۷% کندتر از 1300x وi5 7500 و 7350K بوده و نسبت به G4560 نیز ۱۴% سریعتر بازی را نشان داده است.
در ۱% فریم پایین رایزن۱۲۰۰ عملکردی مشابه قبل داشته و با ۴۰ فریم بر ثانیه، ۱۷% فریم ریت بیشتر نسبت به G4560 داشته و ۶% نیز کندتر از 1300Xو i5 7500 و ۱۱% نرخ فریم پایین تر نسبت به i3 7350k داشته است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Mafia 3
در سری سم بازی Mafia در رزولوشن 1080p و تنظیمات high همچنان رایزن ۱۲۰۰ تنها با G4560 و 1300X رقابت می کند و نسبت به بقیه با اختلاف بیشتری ضعیف تر است.رایزن ۱۲۰۰ در این بازی با ۶۱ فریم بر ثانیه ۱۲% برتر از G4560 و ۶% کندتر از 1300X و ۱۱% نسبت به i3 7350k و ۲۴% نسبت به i5 7500 بازی را اجرا می کند.
در ۱% فریم پایین رایزن ۱۲۰۰ به ۴۵ فریم بر ثانیه می رسدو با ۹% نرخ فریم بیشتر نسبت به G4560 و ۶% فریم ریت کمتر نسبت به 1300X عمل می کند. همچنین ۱۹% کندتر از i3 7350k و ۲۹% نیز کندتر از i5 7500 نشان داده است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Watch Dogs 2
در سری دوم بازی Watch Dogs و در رزولوشن 1080p رایزن ۱۲۰۰ با ۶۱ فریم بر ثانیه تنها ۵% کندتر از 1300x نشان می دهد.از طرفی نسبت به رایزن ۵ ۱۴۰۰ حدود ۷% کندتر و در مقایسه با رایزن ۷ ۱۷۰۰ و i3 7100 به ترتیب ۱۰% و ۶% کندتر عمل می کند.
در رزولوشن 1440p رایزن ۱۲۰۰ با ۴۳ فریم بر ثانیه عملکرد بسیار نزدیکی نسبت به چند پردازنده ی رقیب داشته است. در این رزولوشن رایزن ۱۲۰۰ حدود ۵% فریم ریت بیشتری نسبت به i7 6900 داشته و ۳% نیز نسبت به رایزن ۱۴۰۰ و ۱۷۰۰ نرخ فریم کمتری داشته است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Division
در بازی Division و در رزولوشن 1080p عملکرد پردازنده ها نزدیک به هم بوده. رایزن ۱۲۰۰ با ۸۳ فریم بر ثانیه، نرخ فریمی برابر با i5 7500 و رایزن ۱۴۰۰ و همچنین i5 7600k داشته است.این پردازنده تنها ۳% کندتر از 1300X و رایزن ۱۶۰۰ عمل کرده است.
در رزولوشن 1440p، رایزن ۱۲۰۰ با ۶۴ فریم بر ثانیه ،تقریباً نرخ فریمی برابر با i5 7500 ،1300X،i5 7600kداشته وتنها ۲% کندتر از i3 ۷۱۰۰ و رایزن ۱۶۰۰ بوده است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Tomb Raider
در بازی Tomb Raider در رزولوشن 1080p پردازنده ی رایزن ۱۲۰۰ با ۸۲ فریم بر ثانیه از تمامی پردازنده ها کندتر بوده است.این پردازنده ۲% کندتر از رایزن ۱۴۰۰، ۸% کندتر از i3 7100 و ۴% فریم ریت کمتری نسبت به i5 7500 و ۶% نیز کندتر از i5 7600k و 1300X بازی را نشان می دهد.
در رزولوشن 1440p رایزن ۱۲۰۰ عملکردی مشابه باقی پردازنده ها داشته و با ۷۳ فریم بر ثانیه، ۲% کندتر از رایزن ۱۴۰۰و i3 7100 وهمچنین ۴% فریم ریت کمتر نسبت به i5 7500 و i5 7600k داشته است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در The Witcher 3
نوبت به سری سوم بازی Witcher می رسد.در این بازی و در رزولوشن 1080p رایزن ۱۲۰۰ با ۱۱۵ فریم بر ثانیه حدوداً فریم ریت برابری نسبت به 1300x داشته است. در مقایسه با پردازنده های دیگر نیز نسبت به i3 7100 تنها ۲% نرخ فریم بیشتر داشته است.از طرفی نسبت به core i7 6900k حدود ۵% و نسبت به رایزن ۱۴۰۰ نیز ۴% و نسبت به رایزن ۱۷۰۰ نیز ۷% کندتر بوده است.
در رزولوشن 1440p رایزن ۱۲۰۰ با ۶۲ فریم بر ثانیه عملکرد یکسانی نسبت به i7 6900k داشته و در مقایسه با i3 7100 حدود ۳% و نسبت به 1300x نیز ۴% ونسبت به ۱۴۰۰حدود ۷% نرخ فریم کمتری داشته است.
عملکرد رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x در Deus Ex
در بررسی آخر به بازی Deus ex می رسیم.در رزولوشن 1080p،رایزن ۱۲۰۰ با ۵۸ فریم بر ثانیه حدوداً فریم ریت برابری نسبت به رایزن ۱۴۰۰ و i3 7100 داشته است.همچنین ۵% فریم ریت کمتر نسبت به 1300Xو رایزن ۱۷۰۰ داشته است.از طرف دیگر نسبت به Corei5 7600k و Corei5 7500 حدود ۹% کندتر بازی را اجرا می کند.
در رزولوشن 1440p رابزن ۱۲۰۰ با ۴۵ فریم بر ثانیه ،فریم ریت برابری نسبت به Corei5 7500و رایزن ۱۴۰۰و i3 7100 داشته و ۴% نیز کندتر از رایزن 1300xو ۱۷۰۰و 1700x عمل می کند.
توان مصرفی رایزن ۳ ۱۲۰۰ و رایزن ۳ 1300x
میزان توان مصرفی رایزن ۱۲۰۰ در تست Excel برابر ۱۰۲ وات و ۸% کم تر از 1300x و i5 7500 بوده است.از طرفی نسبت به i3 7350k حدود ۱۳% و نسبت به G4560 نزدیک ۳۵% مصرف انرژی بیشتری داشته است.
در حالت بیکار نتایج تغییر می کند و رایزن ۱۲۰۰ با ۶۸ وات ،۵% مصرف کمتر نسبت به 1300X داشته و ۱۷% نسبت به 7350K و ۳۳% نسبت به G4560 مصرف بیشتری دارد.
توان مصرفی دو پردازنده رایزن ۱۲۰۰ و 1300xدر تست 3D Mark برابر ۱۷۶ وات و تقریباً برابر با core i5 7600k و رایزن ۱۴۰۰ بوده و نسبت به ۱۶۰۰ و 1600x حدود ۸% کمتر است.در حالت بیکار توان مصرفی رایزن ۱۲۰۰ برابر ۴۵ وات و نسبت به رایزن 1300x ، ۱۴۰۰،1500x،۱۶۰۰و 1600x مصرف انرژی تقریباً برابری داشته است.
نتیجه گیری
با بررسی عملکرد دو پردازنده ی Ryzen 3 1200 و Ryzen 3 1300X در بنچمارک های کاری و گیمینگ می بینیم عملکرد رایزن ۱۲۰۰ در قیاس با ۱۶۰۰ و 1600X طبیعتاً به دلیل هسته های کمتر ضعیف تر بوده اما با توجه به قیمت آن که حدوداً کمتر از نصف این پردازنده هاست،عملکرد خوبی داشته، حتی در برخی بازی ها در رزولوشن بالا(1440p) اختلافی بسیار کم داشته ،حدوداً ۵% ضعیف تر. از طرفی در مقایسه با 1300X نیز نتیجه ی مشابهی را شاهد هستیم.البته 1300Xدر بنچمارک های کاری و گیمینگ با اختلافی ناچیز برتر بوده و حتی توان مصرفی آن در برخی تست ها بیشتر بوده اما در کل نتایج رایزن ۱۲۰۰ به نسبت قیمت آن قابل قبول است.